اولين همايش ملي تحول بنيادين در نظام برنامه درسي ايران، ويژه حوزه مطالعات برنامه درسي، در ارديبهشت ماه1390 توسط دانشگاه فردوسي مشهد با همكاري انجمن مطالعات برنامه  درسي خراسان رضوي و مركز تربيت معلم شهيد هاشمي نژاد و با مشاركت دانشگاه ها و  مراكز علمي و پژوهشی داخلي برگزار خواهد شد.

Views defining pluralism in Gilles deleuzes ideas and critisizm of multicultural    education

Dr . Ali imanzadeh      

assistant professor of malayer university,philosophy of education

 این همایش  بین المللی که با همت پژوهشگاه علوم انساني و مطالعات فرهنگي و با مشارکت کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ايران و کميسيون ملي يونسکو در تاریخ ۴-۲ مرداد در کتابخانه ملی ایران برگزار گردید،نتايج پرباري حداقل براي حيطه تعليم و تربيت داشت.تکثر و تنوع فرهنگها همواره به عنوان تهديد و در عين حال فرصتي در جهت تعامل و ارتباط ميان جوامع انساني و همگرايي و پيوند ملتها مورد توجه قرار گرفته است. شرق به دليل برخورداري از غنا و عمق و قدمت فرهنگي، همواره ارمغان ارزشمندي از ارزشها و آرمانهاي بشري را به مغرب زمين اهدا کرده است. اين مساله به خصوص پس از ظهور اسلام و گسترش آن در نقاط مختلف آسيا و امتزاج آن با فرهنگ و دين کهن و الهي مردم مشرق زمين، از ثمر بخشي مضاعفي بهره مند گشته است و ترديدي نيست که فرهنگ و تمدن ايرانيان بويژه پس از جهت يابي آن توسط اسلام، طليعه دار چنين حرکت بزرگي بوده است.

مقاله اي كه توسط بنده براي ارائه در همايش پذيرفته شده بود و به زبان انگليسي ارائه شد،تبيين ديدگاه تكثر گرائي در انديشه دلوز و نقد آن در تعليم و تربيت چند فرهنگي بود كه يكي از مباحث و موضوعات روز تعليم و تربيت معاصر است.با همه محاسنی كه كثرت گرائي دلوزي براي تعليم و تربيت بخصوص تعليم و تربيت چندفرهنگي به ارمغان مي آورد، كثرت گرائي دلوز با تاکید بر فضاي ريزوماتيك و فلسفه فولدينگ و نگرش بنيادي و عرضي صرف به كثرت گرائي،  تعلیم و تربیت به یک امر گسیخته تبدیل شده و سیاستهای تعلیم و تربیت با ديدگاه تكثر گرائي دلوز با چالشهاي اساسي روبرو است.

پايان نامه اي تحت عنوان مطالعه تطبيقي درباره انسان شناسي برتراند راسل و خواجه نصير در دانشگاه پيام نور همدان  توسط خانم طاهره بختياري دفاع شد كه خلاصه اي از ان در اينجا آورده مي شود:

انسان شناسي از موضوعات مهمي است که به عنوان پايه و اساس بسياري از تئوري ها و نظريه هاي تربيتي ، مورد توجه انديشمندان شرق و غرب قرار گرفته است. در اين پژوهش با موضوع مطالعة تطبيقي انسان شناسي از ديدگاه برتراندراسل و خواجه نصير الدين طوسي، در يک طرف راسل به عنوان نماينده تفکر غربي در دوره اي انتخاب شده است که به خاطر تسلط روح انسان مداري بر آن، خدا و مذهب جايگاهي ندارد و در طرف ديگر خواجه نصير الدين طوسي است که به عنوان متفکر مسلمان، انديشه هايش از قرآن و احاديث گرفته شده است: پژوهشگر به دنبال اين است که ديدگاههاي اين دو فيلسوف را در ارتباط با سئوالات تحقيق تبيين كند. 1- ويژگي هاي انسان چيست؟ 2- جايگاه انسان در آفرينش چيست؟ 3- ارتباط انسان و مذهب به چه صورت است؟ 4- سرانجام انسان چيست؟ 5- سعادت انسان چيست؟ پژوهنده با استفاده از روش کتابخانه اي به جمع آوري اطلاعات پرداخته و بعد از تجزيه و تحليل اطلاعات به روش جرج بردي به بيان تفاوت ها و تشابهات دو ديدگاه پرداخته است و در نهايت به نتايج زير دست يافته است:

1- بين دو ديدگاه تفاوت و انديشه هاي اين دو فيلسوف تفاوتهاي بنيادي وجود دارد و علت اين تفاوت ها اين است که راسل تنها براساس انديشه هاي محدود بشري مي انديشد و دچار شک و تناقضات بسياري است، اما خواجه براساس اسلام مبتني بر وحي، انديشه هايش را بيان کرده است.

2- از ديدگاه راسل، انسان موجودي مادي، بي اختيار و فناپذير است و هرگز شايستة هدف خلقت بودن و يا موجود برتر بودن نيست، در حالي که از ديدگاه خواجه انسان موجودي مرکب از نفس مجرد و جسم است که داراي اختيار و جاودانه است. او انسان را بالقوه اشرف موجودات مي داند.

3- راسل معتقد است که مذهب مانع سعادت انسان است و انسان به خاطر ترس به مذهب روي مي آورد ولي خواجه، پيروي از مذهب را باعث تکامل انسان مي داند و معتقد است انسان ها، فطرتاً به دنبال دين مي روند.

4- هر دو معتقدند عقل متمايز کننده انسان از حيوانات است و هر دو او را موجودي نوع دوست، اجتماعي و تربيت پذير معرفي مي کنند که مي تواند با عقل و هوش و علم و محبت ورزي به سعادت برسد.

در نهايت نهمين همايش ساليانه برنامه درسي آموزش عالي در دانشگاه تبريز در تاريخ 28 و 29 مهرماه برگزار گرديد.از گروه علوم تربيتي دانشگاه ملاير يك مقاله به صورت ارائه و 2 چكيده توسط بنده و همكاران و يك مقاله نيز به صورت پوستر توسط سركار خانم كلانتري شركت داشتند. مراسم با سرود جمهوري اسلامي و پخش كليپي به نام تبريز شهر اولين ها(اولين مدرسه مدرن ،اولين بلديه،...)شروع شد. در ادامه مراسم از طرف انجمن مطالعات برنامه درسي از چند نفر در حوزه برنامه درسي تقدير شد. كه از ميان اساتيد دكتر محمود مهر محمدي كه براي چندين سال افتخار شاگردي ايشان را داشتم تقدير شد. از نقاط جالب اين نمايشگاه سخنراني پرفسور پاندا و بازديد از مكانهاي ديدني شهر زيباي تبريز بود.مقاله اي كه توسط بنده در اين همايش ارائه شد در ارتباط با برنامه درسي مولكولي و مولاري بود كه در زير چكيده اي از آن آورده مي شود. برنامه درسی مولکولی و برنامه درسي مولاري :كداميك براي طراحي برنامه هاي درسي دانشگاهي مناسب است؟

 * علي ايمان زاده    دكتري فلسفه تعليم و تربيت و استاديار دانشگاه ملاير    aliimanzadeh@yahoo.com

**مريم مرندي حيدرلو     كارشناسي ارشد برنامه ريزي درسي     

*** علي اصغر ايمان زاده كارشناسي ارشد مديريت آموزشي   

  چكيده:  

جوامع در حال تغییر، برنامه درسي متناسب با آن را طلب مي كند.برای جوامع در حال تغییر مداوم،برنامه درسی مناسب ،برنامه درسی مولکولی است.تمایز بین مولار و مولکولی در دیدگاه  ‍ژيل دلوز فيلسوف پساساختارگراي فرانسوي دارد.. در روابط مولاری مرزهای بین اجزاء از قبل معین و خوب تعریف شده است. برنامه درسی مولكي موجد تحقیق اثربخش ، محیط یادگیری اثربخش ، رد فرصتهای فراهم شده صرف توسط برنامه درسی رسمی، ارتباط کلاس درس با واقعیتهای زیسته عاملین اجتماعی، جلوگیری از اشکال مولاری برنامه درسی ،انعطاف پذیری برنامه درسی در موسسات آموزشي مي داند.در حالی که در برنامه درسی مولکولی توجه به تفاوتها به عنوان نقطه مرکزی در نظر گرفته می شود در برنامه درسی مولاری تاکید بر همگون سازی و عدم توجه به تفاوتها و بافت هاست. يكي از اساسي ترين سئوالاتي كه مطرح است اين است كه چرا بايد برنامه هاي درسي آموزش عالي به سوي مولكولي بودن سوق داده شود و ضرورت آن چيست ؟ بعد از دوره مدرنيسم كه نگرش حاكم بر برنامه هاي درسي آموزش عالي نگرش مولاري بود، نگرش مولكولي به برنامه هاي درسي آموزش عالي در عصر پست مدرن در دستور كار طراحان برنامه هاي درسي قرار گرفته است.عوامل چندي از قبيل گسترش فضاهاي ريزومي و مجازي ، ارتباط بين دانشگاه و صنعت، تعليم و تربيت چندفرهنگي و عوامل ديگر گسترش برنامه درسي مولكولي را مي طلبد .عصر پست مدرن عصر فضاهاي ريزومي در مقابل فضاهاي درختي و سلسله مراتبي است. امروزه ديگر بحث از فضاهاي محصور آموزشي چندان موضوعيتي ندارد و فضاهاي مجازي نيز بسرعت در حال افزايش است . از طرف ديگر چالش اساسي ديگر آموزش عالي مرتبط بودن برنامه هاي درسي آن با شرايط و نياز هاي بازاركار است، از آنجائي كه بازار كار هميشه در حال تغيير و دگرگوني مداوم است، برنامه هاي درسي آموزش عالي بايد به سوي برنامه هاي درسي شدني معطوف شود. در نهايت توجه به تعليم و تربيت چند فرهنگي و توجه به تفاوتها اعم از تفاوتهاي فرهنگي و فردي و غيره ضرورت برنامه درسي مولكولي را بيش از پيش در آموزش عالي ضروري ساخته است و ضرورت اين امر در برنامه درسي آموزش عالي كشور خودمان كه در مسير ريزومي شدن قرار گرفته و از طرف ديگر  فضاهاي خطي و سلسله مراتبي را ساختار شكني مي كند ، بيشتر احساس مي شود. اين مقاله در پي بررسي امكان استفاده از برنامه درسي مولكولي  در برنامه ريزي درسي دانشگاهي و نقد و تبيين آن است.

منابع فوق ليسانس علوم تربيتي 1:

*برنامه ريزي اموزشي و درسي:

1- برنامه ريزي اموزشي و درسي : تاليف دكتر محمد حسن پروند 2- برنامه ريزي اموزشي تاليف: يحيي فيوضات

3- فرايند برنامه ريزي اموزشي دكتر فريده مشايخ 4-مباني برنامه ريزي اموزشي و درسي دكتر فريده مشايخ(ترجمه)

5- برنامه ريزي درسي راهنماي عمل : دكتر حسن ملكي

*مديريت اموزشي:

1- اصول مديريت اموزشي تاليف دكتر علي علاقه بند 2- مديريت عمومي : دكتر علاقه بند 3- مديريت رفتار سازماني "دكتر علاقه بند 4- اصول و مباني نظري مديريت اموزشي دكتر علاقه بند 5-فرايند خودگرداني در مدارس :دكتر علاقه بند(منبع جديد) 6- كليات مديريت اموزشي :دكتر عباس زاده

*نظارت و راهنمائي اموزشي:

1- نظارت و راهنمائي اموزشي: دكتر بهرنگي 2- نظارت و راهنمائي اموزشي: دكتر نيكنامي 3- نظارت و راهنمائي اموزشي:دكتر ميركمالي

*روشها و فنون تدريس:

1- روشها و فنون تدريس: دكتر امان الله صفوي 2- مهارتهاي پرورشي:دكتر شعباني(2جلد) 3- الگوهاي تدريس: دكتر بهرنگي

روان شناسي تربيتي:    1- روانشناسي تربيتي (يادگيري): دكتر سيف 2- روانشناسي تربيتي: دكتر پروين كديور

*زبان تخصصي :

1- متون مرتبط با علوم تربيتي و روانشناسي 2- كتابهاي متون تخصصي برنامه ريزي اموزشي و مديريت اموزشي : دكتر نيره سينائي ودكتر منصور كوشا 3- لغات اخر كتابهاي علوم تربيتي

*سنجش و اندازه گيري: 1- سنجش و اندازه گيري: دكتر علي اكبر سيف

*تكنولوژي اموزشي:

1- تكنولوژي اموزشي : دكتر احديان 2- تكنولوژي اموزشي(مباني نظري) : دكتر هاشم فرددانش 3- تكنولوژي اموزشي : دكتر خديجه علي ابادي 4- رسانه هاي اموزشي : دكتر تيموري

*فلسفه اموزش و پرورش:

1- فلسفه اموزش و پرورش: دكتر نقيب زاده 2- فلسفه اموزش و پرورش: دكتر فريدون بازرگان (ترجمه)3-اصول و فلسفه اموزش و پرورش: دكتر شريعتمداري 4- اصول تعليم و تربيت :دكتر شريعتمداري 5- اصول تعليم و تربيت :دكتر غلامحسين شكوهي 6- فلسفه اموزش و پرورش : دكتر عيسي ابراهيم زاده

*امار و روش تحقيق:

1- روش تحقيق : دكتر علي دلاور 2- روش تحقيق در علوم رفتاري: دكتر عباس بازرگان /سرمد /حجازي3- روش علمي در علوم رفتاري: دكتر هومن 4- روش تحقيق در علوم انساني : دكتر نادري و سيف نراقي5- امار استنباطي و توصيفي: دكتر كيا منش (ترجمه كتاب شيولسون) 6- امار استنباطي : دكتر علي دلاور

*تعليم و تربيت اسلامي

1-نگاهي دوباره به تربيت اسلامي (2جلدي ) دكتر خسرو باقري

2-تعليم و تربيت اسلامي دكتر شريعتمداري

3- تعليم و تربيت در اسلام   دكتر حجتي

سمینار تبیین فلسفه پساساختارگرائی و نقد دلالتهای آن برای اصول تعلیم و تربیت در تالار حافظ دانشکده فنی و مهندسی دانشگاه ملایر برگزار گردید. در اين سمينار پس از تبيين مباني پساساختارگرائي به اصول جديد مستخرج از آن مباني پرداخته شد و سپس اصول مذبور مورد نقد واقع گرديد

سمينار مفهوم فضا در پساساختارگرائي و دلالتهاي برنامه درسي آن در دانشگاه ملاير برگزار شد

تبیین مفهوم فضا و انواع آن ( هموار و ناهموار) و کاربرد آن در طراحی برنامه های درسی  و روش شناسی تحقیق

در این مقاله پس از مفهوم شناسی ریزوم و اصول حاکم بر آن به تببین فضای ریزوماتیک و هموار دلوز به عنوان هسته و اساس فلسفه ژیل دلوز[1] پرداخته وسپس کاربرد این فضا را در برنامه درسی و روش شناسی تحقیق مورد بحث و بررسی قرار خواهیم داد. مفهوم ریزوم و فضای ریزوماتیک دلوزی بهتر از هر مفهوم دیگری بیانگر یادگیری در محیط مجازی و اينترنتی است. اينترنت مي تواند همچون ريزوم عمل می كند و اصول حاکم بر ریزوم بر یادگیری مجازی نیز حاکم است.  فضای ریزوماتیک دلوزی به برنامه درسی و روش شناسی تحقیق از منظر جدیدی نگاه می کند . برنامه درسی در این فضا یک رویداد نمادی و کوچ گرایانه بوده و اقدام پژوهی نيز به عنوان یکی از روشهای پژوهش مبتنی بر دیدگاه ریزوم و به عنوان یک علم اقلی مورد توجه قرار مي گيرد.بررسي پيامدهاي نظريه ريزوم  در حوزه برنامه درسي و روش شناسي تحقيق از اهداف اساسي اين مقاله مي باشد.